သတင္းစာႏွင့္ ဘာသာျပန္ေလာကအတြက္ အစားထိုးမရသူတစ္ဦး ကြယ္လြန္ေလၿပီ
စိုးသန္းလင္း
ျမန္မာတုိင္းမ္ အတြဲအမွတ္ (၂၄ ၊ အမွတ္ ၄၆၁)
အလယ္တန္းအထိိ - စာသင္ဖူးေသာ အသက္ ၃၀ မွ ၆၀ ၾကား ျမန္မာ ႏိုင္ငံ သားတိုင္းသာမက လူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔ အၾကားမွာပင္ ဩဇာ ႀကီးမားဆဲ ျဖစ္ေသာ English for Self-Study စာအုပ္အား ျပဳစုခဲ့သူ ဆရာ စီတီအို (CTO - ဆရာ ခ်စ္သိန္းဦး) သည္ ျမန္မာတိုင္း(မ္) ဂ်ာနယ္၏ Contributing Editor အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ သတင္းစာပညာ၊ ဘာသာျပန္ပညာတို႔ကို လက္ဆင့္ကမ္းေ၀မွ်လ်က္ရွိသူ အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၆ ရက္ နံနက္ ၉ နာရီခြဲတြင္ ျမန္မာတိုင္း(မ္)ဂ်ာနယ္ရွိ ၎၏အလုပ္ခန္း၌ လူႀကီးေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။
စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မံုရြာၿမိဳ႕၊ ဆူးေလကုန္းရပ္၊ ဘူတာလမ္း၌ အဖ ဦးတင္ဦး၊ အမိ ေဒၚၾကည္တို႔မွ ၁၉၃၂၊ ဧၿပီ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ငယ္နာမည္ 'တက္တူ'၊ ေက်ာင္းနာမည္ ေမာင္ခ်စ္သိန္းမွ ကေလာင္အမည္ 'ခ်စ္သိန္းဦး' ဟူေသာ သတင္းစာဆရာအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည့္ဆရာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံု၌ ဘ၀အဖံုဖံု က်င္လည္ခဲ့ဖူးသူလည္း ျဖစ္သည္။
တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀၌ အလံနီ ကြန္ျမဴနစ္မ်ားထံသို႔ ထင္တစ္လံုး ျဖင့္ သြားေရာက္ခဲ့အၿပီး အသြင္မတူ ေသာေၾကာင့္ ေျမေပၚသို႔ ျပန္ေရာက္ခဲ့ကာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ျမန္မာစာ ဆရာ၊ ထိုမွ အဂၤလိပ္စာ ဆရာအျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့သူျဖစ္သည္။
အဆိုပါ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကပင္ သူ႔အား ဂါဒီယန္ သတင္းစာ အယ္ဒီတာဘ၀သို႔ တြန္းပို႔ခဲ့သည္ဟု ဆရာရွိစဥ္က ေျပာျပဖူးသည္။
"ဆရာခ်စ္ကို ဂါဒီယန္သတင္းစာ အယ္ဒီတာဘ၀မွာ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးေပါင္း ခဲ့ဖူးတယ္။ သူ႔အဂၤလိပ္စာက အဆင့္ျမင့္တယ္။ ေကာင္း တယ္။ သတင္းစာ သမားအခ်င္းခ်င္းေတာင္ သူ႔ေရးဟန္ကို အတုခိုးၾကရ၊ ေစာင့္ဖတ္ၾကရတယ္။ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာကိုပါ ေစာင့္ ဖတ္ၾကရတဲ့အထိ သူ႕အဂၤလိပ္သဒၵါက ေကာင္းတယ္။ လူမႈဆက္ဆံေရးမွာလည္း ထူးျခားတယ္။ လူတိုင္းနဲ႔ တည့္တယ္။ အျမဲ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ေနတယ္။ ေလာကႀကီးကို ဟားတုိက္ၿပီး ေနႏိုင္တဲ့သူပါပဲ"ဟု သူ႔လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ သတင္းစာဆရာ၊ စာေရးဆရာ ေမာင္၀ံသက အမွတ္တရ ေျပာသည္။
ဘ၀စံုခဲ့သူလည္းျဖစ္၊ သတင္းစာ ဆရာလည္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သူ႔တြင္ မတူျခားနားလွေသာ မိတ္ေဆြအမ်ဳိးမ်ဳိး တို႔ရွိသည္။ ကဗ်ာဆရာမ်ား ရွိသည္။
တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပင္ တိုက္ခိုက္ေရး စြမ္းရည္ျပည့္ တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးမ်ား ရွိသည္။ အလံနီမ်ားႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ မ်ားရွိသလို ဆိုရွယ္လစ္မ်ား၊ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အရင္းရွင္ႀကီး မ်ားလည္း ရွိသည္။
မိဘတို႔က ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္၍ ခရစ္ယာန္ဘာသာသို႔ သူ ၀င္ခဲ့ဖူးသည္။
သို႔ရာတြင္ ဘာသာေရးအစြဲ အလမ္းမထားဘဲ အစိုးရ၀န္ထမ္းဘ၀၌ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာေနရာတြင္ ဘာသာမဲ့ဟုပင္ ျဖည့္စြက္ခဲ့ ဖူးသည္ဟု ျမန္မာတိုင္း(မ္)ဂ်ာနယ္တိုက္ သူ႔အလုပ္ခန္း၌ ဆရာက ေျပာဖူးသည္။
မည္သည့္ဘာသာကိုမွ် ယံုမွတ္စြာ ကိုးကြယ္မႈမျပဳေသာ္လည္း ဘာသာႀကီးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဘာသာေရးသမားမ်ားထက္ပင္ ကြ်မ္း၀င္ႏွံ႕စပ္သူ ျဖစ္သည္။
မဂၤလသုတ္ကို အထစ္အေငါ့မရွိ ရြတ္ျပတတ္သလို ဓမၼသစ္က်မ္းလာ အဆံုးအမမ်ားကိုလည္း ရြတ္ျပေလ့ရွိသည္။ ကဗ်ာႏွင့္ ဂီတကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူ ျဖစ္ရာ သူ႔အလုပ္ခန္း၌ ပတၱလားတစ္ခုကို ထား၍ပင္ အလုပ္နားခ်ိန္တို႔တြင္ ျမန္မာသီခ်င္း ႀကီးအခ်ဳိ႕ ဆိုတီး၊ တီးေလ့ ရွိသည္။
ဆရာေဇာ္ဂ်ီ၏ ေဗဒါလမ္းကဗ်ာ၊ က်ဴ႐ိုးရွင္ ကဗ်ာမ်ားအပါအ၀င္ ျမန္မာစာ အဆီအႏွစ္မ်ားရြတ္ဆိုျပေလ့ရွိသည္။
၀န္ထမ္းမ်ားထဲမွ စိတ္၀င္စားသူတို႔အား လုပ္ငန္းခြင္သံုး အဂၤလိပ္စာစြမ္းရည္၊ ဘာသာျပန္ စြမ္းရည္ အတြက္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာဆိုင္ရာ အႏွစ္သာရမ်ားသင္ၾကားေပးျခင္း၊ သတင္းစာ ေလာက၏ ကိုယ္ေတြ႕မ်ား၊ က်င့္၀တ္မ်ားကို ေ၀မွ်ျခင္း၊ အိမ္က ပို႔ထားသမွ်၊ သား၊ သမီးတို႔က လိုေလေသး မရွိ ပို႔လာသမွ် မုန္႔မ်ဳိးစံုတို႔ကို လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ား၊ တပည့္တပန္းမ်ားအား ႏွေျမာ တြန္႔တိုျခင္းမရွိဘဲ ထုတ္ေကြ်းတတ္ျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ဆရာ့နားေနခ်ိန္မ်ားမွာပင္ ဆရာ့ အခန္း၌ အျမဲစည္ကားလ်က္ရွိသည္။
ထို႔ျပင္ ျမန္မာတိုင္း(မ္)စာေစာင္၏ ဘာသာ ျပန္သင္တန္းႏွင့္ သတင္းစာသင္တန္းတို႔အတြက္ လည္း အားထားရဆံုးေသာ ႏွစ္ဘာသာ ကြ်မ္းက်င္သည့္ သတင္းစာဆရာႀကီးျဖစ္ေလရာ ျပင္ပမွလာေရာက္သင္ယူၾကေသာဘာသာ ျပန္စာေရးဆရာ၊ အယ္ဒီတာ ေလာင္းလ်ာ တို႔ သည္လည္း ရာဂဏန္းမက ရွိေလၿပီ။ အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္ သတင္းေထာက္ေကာင္းမ်ား၊ အယ္ဒီတာ ေကာင္းမ်ားပင္ ျဖစ္ေနၾကၿပီ။
၈၈ အေရးအခင္းၿပီးသည့္အခါရွိႏွင့္ၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာတိုက္ ေျခာက္တိုက္တို႔ တူရာတူရာ စုေပါင္းလိုက္ခ်ိန္တြင္ The Working People’s Daily သို႔ ဆရာ ဒုတိယအယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္သို႔ ေရာက္လာခဲ့စဥ္မွစ၍ သူ႔အရည္အေသြးကို၊ သူ႔စိတ္ေစတနာကို ကြ်န္ ေတာ္တို႔ ခ်စ္ခင္ေလးစားခဲ့ၾကရသည္။
၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ား၌ သတင္းစာသမား အမ်ားစုတို႔ ျပင္ပစာနယ္ဇင္းေလာကသို႔ ေျခခ်လာခ်ိန္တြင္ ဆရာသည္ ဟိုတုန္းကလိုပင္ သတင္းစာပညာႏွင့္ ဘာသာျပန္အရည္အေသြးမ်ားကို ဖက္တြယ္ထားဆဲ၊ ျဖန္႔ျဖဴးေနဆဲ၊ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးဆဲျဖစ္သည္။
ထို႔အတူ အရက္ကိုလည္း ဆက္ခ်စ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႕ရ၍ က်န္းမာေရးအတြက္ေလွ်ာ့ပါဦးဟု ရင္းႏွီးစြာတိုက္တြန္းသည့္အခါ "ဆရာ၀န္ကေျပာထားတယ္၊ ကိုယ္ေသာက္တဲ့ႏႈန္းအတိုင္းဆိုရင္ ၆၀ ျပည့္ ေအာင္ မေနရဘူးတဲ့၊ အခု ကိုယ္ ၆၄ ႏွစ္ ရွိသြားၿပီ ဆိုေတာ့ ေလးႏွစ္ေတာင္ အျမတ္ထြက္ေနေသးတယ္။ ဒီဘက္ႏွစ္ေတြမွာ ေနရသမွ် အျမတ္ခ်ည္းပဲဗ်"ဟု ျပန္ေျပာေလ့ရွိသည္။
သတင္းသမားတို႔အတြက္ ကမၻာႀကီးက ပိုၿပီး လံုး၀န္းသည္၊ ရြာငယ္ေလးမွ်သာ ျဖစ္သည္မို႔ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ဆရာႏွင့္ ျမန္မာတိုင္း(မ္) ဂ်ာနယ္တြင္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္အျဖစ္ေရာ၊ ဆရာတပည့္အျဖစ္ပါ ျပန္ဆံုခြင့္ရေတာ့လည္း ဆရာ့ထံမွ ဆည္းပူး၍ မဆံုးႏိုင္ေသာ အေတြ႕ အၾကံဳမ်ားစြာကို ေန႔စဥ္ရလ်က္ရွိသည္။
မိမိထက္မ်ားစြာပ်ဳိမ်စ္ေသာ စာနယ္ဇင္းမ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအတြက္ ဆရာသည္ သံုးမကုန္ႏိုင္ေသာ ပညာရတနာသိုက္ႀကီးႏွယ္ ရွိျခိမ့္မည္။
သူတတ္ကြ်မ္းသမွ်ကို ေစတနာအျပည့္ျဖင့္ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေနာက္ဆံုး ထြက္သက္အထိ ေ၀မွ်သြားခဲ့ေသာ ဆရာ့အား စာနယ္ဇင္း ေလာကအတြက္ အစားထိုးမရေသာပညာရွင္ တစ္ေယာက္အျဖစ္ ေမာ္ကြန္းထိုးအပ္ပါသည္။
သတင္းစာဆရာႀကီး ဦးခ်စ္သိန္းဦး
သန္းေအာင္ 
ဆရာစီတီအုိ၏ ငယ္စဥ္ဘ၀ပုံရိပ္မ်ား
ဆရာဦးခ်စ္သိန္းဦး (CTO) သည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အဂၤလိပ္စာ ဌာနတြင္ နည္းျပဆရာအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ၿပီးေနာက္ The Guardian Daily သတင္းစာတြင္ အယ္ဒီတာအျဖစ္ ေျပာင္းေရႊ႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
The Working People's Daily သတင္းစာတြင္ ဒုတိယအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ အျဖစ္ ရာထူး တိုးျမႇင့္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ထိုအလုပ္မွ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ အၿငိမ္းစားယူခဲ့သည္။
ဆရာဦးခ်စ္သိန္းဦးသည္ စိန္ဂြ်န္းအထက္တန္းေက်ာင္း (ယခု လမ္းမေတာ္ အထက-၁)တြင္လည္း အဂၤလိပ္စာဆရာအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္က်ဴရွင္ဆရာအျဖစ္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ တပည့္ တပန္းမ်ားကို သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးခဲ့သည္။
ဆရာဦးခ်စ္သိန္းဦးသည္ ျမန္မာ ကြန္ဆိုလီဒိတ္တက္မီဒီယာလီမိတက္ (MCM) မွ ထုတ္ေ၀သည့္ The Myanmar Times အပတ္စဥ္စာေစာင္ တြင္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔မွ ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
ျမန္မာတိုင္း(မ္)တြင္ သတင္းေထာက္သင္တန္း၊ ဘာသာျပန္သင္တန္း မ်ား၌ လူငယ္မ်ားကို အဂၤလိပ္စာႏွင့္ သတင္းအတတ္ပညာမ်ားကို သင္ၾကားေပးခဲ့သည့္ အျပင္ျမန္မာတိုင္း(မ္) အတိုင္ပင္ခံ အယ္ဒီတာ အျဖစ္လည္း ကြယ္လြန္သည္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
CTO အျပင္ 'ေနဒြန္း'ကေလာင္အမည္ႏွင့္ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာေဆာင္းပါးမ်ားစြာ ေရးခဲ့သည္။ CTO ၏ English for Self-Study စာအုပ္ သည္ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ အလြန္အသံုး၀င္၍ အႀကိမ္ႀကိမ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ ေနရသည္။
ဆရာဦးခ်စ္သိန္းဦးသည္ စာအသင္အျပေကာင္းသည့္အျပင္ ရယ္စရာ၊ ေမာစရာေလးမ်ားလည္း ေျပာတတ္၍ တပည့္တပန္းမ်ားႏွင့္ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္းမ်ား၏ ခ်စ္ခင္သူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။
ဦးခ်စ္သိန္းဦးကို အဖ ဦးတင္ဦး၊ အမိ ေဒၚၾကည္တို႔က ၁၉၃၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ မံုရြာၿမိဳ႕၌ ေမြးဖြားခဲ့သည္။
ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွမႏွစ္ေယာက္ရွိသည္။
ေဒၚခင္၀င္းျမင့္(ေခၚ)ေဒၚျဖဴႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့ၿပီး သားသမီး ကိုးေယာက္ႏွင့္ ေျမး ၁၂ ေယာက္က်န္ရစ္သည္။
ဆရာႀကီးဦးခ်စ္သိန္းဦးသည္ ဧၿပီလ ၆ ရက္ေန႔က ဘ၀တစ္ပါးသို႔ ကူးေျပာင္းသြားသည္။
သတင္းစာဆရာႀကီး ဦးခ်စ္သိန္းဦး(CTO) ဘ၀မွတ္တုိင္မ်ားႏွင့္ ေခတ္ၿပဳိင္ဆရာမ်ား၏ သူ႕အေပၚအျမင္
ဆရာခ်စ္သိန္းဦး မေသ
ေမာင္ေသြးသစ္
၆၊ ဧၿပီ၊ ၂၀၁၀၊ ေန႔လယ္ ၁၁း၃၀။
-
ပညာရွင္တစ္ေယာက္
ပိေတာက္ပြင့္ေအာင္ေတာင္ မေစာင့္ ႏုိင္ဘဲ
ေႏြေတာထဲမွ ႐ုတ္ျခည္းထြက္ခြာ
တမလြန္ရြာသုိ႔ ခရီးႏွင္ၿပီ။
- ငါ့ပညာေတြကုိ
ေသရြာသုိ႔ ယူမသြားပါဘူးကြာ
ခ်စ္စြာေသာ တပည့္တုိ႔ေရ
ငါ့ပညာအေမြေတြကုိ
မင္းတုိ႔တစ္ေတြကုိ ေပးခဲ့မယ္
သိမ္းက်ဳံးယူလွည့္ၾကကြယ့္
တပည့္တုိ႔ ထူးခြ်န္ထက္ျမက္မႈအေပၚ
ဆရာ ၿပံဳးေပ်ာ္ခ်င္တယ္ကြယ္။
-
အုိ..ခ်စ္စြာေသာဆရာ
အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ျမန္မာျပန္
သတင္းအတတ္ပညာ
အစဥ္အလာ ႀကီးမား၀င့္ထည္ခဲ့
ေလာဘတရားကုိ ပယ္ခြာ
စာေပ၌သာ ေမြ႕ထုံ
ပတၱလားသံစုံတီးခတ္
ပတ္ပ်ဳိးနဲ႔ နတ္ခ်င္းကုိဆုိ
ႏုပ်ဳိဆဲ ဆရာ့႐ုပ္သြင္ဟာ
သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္းရင္ျပင္မွာ
မြန္ျမတ္၀င့္ထည္စြာ ထင္ဟပ္
အနာဂတ္ကာလမ်ားသုိ႔တုိင္
ခုိင္မာတည္တံ့ေနပါဦးမယ္..ဆရာ။
-------------------------------------------------------------------
ေမ့၍မရႏုိင္သူ
- ဦးျမသိန္း (အယ္ဒီတာခ်ဳပ္-ၿငိမ္း) ဗိုလ္တေထာင္သတင္းစာမည္သုိ႔မွ ေမ့၍မရႏုိင္ေသာ သတင္းစာဆရာႀကီး/စာေရးဆရာႀကီး ဦးခ်စ္သိန္းဦးကုိ ၁၉၅၁/၅၂ မွစ၍ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္တြင္ စတင္ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ လူခ်င္းကြဲသြားခဲ့ရာ ၁၉၈၀ တြင္ ကြ်န္ေတာ္ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာန သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္း ေကာ္ပုိေရးရွင္း ျမ၀တီပုံႏွိပ္တုိက္သုိ႔ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ ေရာက္ရွိလာေသာအခါ ထုိစဥ္က အဂၤလိပ္ သတင္းစာ The Working People's Daily တြင္ သူႏွင့္ျပန္ဆုံပါသည္။
ဆရာ CTO သည္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ English Literature ျဖင့္ ၀ိဇၨာဘြဲ႕ရခဲ့သူျဖစ္ရာ အဂၤလိပ္စာအေရးအေျပာ အလြန္ေတာ္ပါ သည္။
ထုိစဥ္က အဂၤလိပ္စာ ပါေမာကၡ မစၥတာကံႀကီးကပင္ သူ႔ကုိ ခ်ီးက်ဴးခဲ့ပါသည္။
ဆရာ CTO သည္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ေနတတ္သူျဖစ္သည္။ တာ၀န္ကုိလည္း ေက်ပြန္စြာထမ္းသူ ျဖစ္ပါသည္။
သူသည္ မည္သူ႔ကုိမဆုိ အကူအညီေပးသူျဖစ္ပါသည္။
ယခုလုိ သူကြယ္လြန္သြားေသာေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ အလြန္စိတ္ထိခုိက္ပါသည္။
ယေန႔ ၆-၄-၂၀၁၀ နံနက္ ၉ နာရီခဲြခန္႔၌ သူ႔အခန္းသုိ႔ ကြ်န္ေတာ္ေရာက္စဥ္ သူအနားယူေနသည္ကုိေတြ႕ရ၍ ၁၀ မိနစ္ခန္႔ သူ႔အနားတြင္ထုိင္ၿပီး ဦးမ်ဳိးသန္႔၊ ကုိေသြးသစ္တုိ႔အား ဆရာ CTO ႏုိးလာလွ်င္ ကြ်န္ေတာ္လာသြားေၾကာင္း ေျပာေပးပါဟူ၍ မွာခဲ့ပါသည္။
ထုိ႔ေနာက္ လမ္းေပၚတြင္ အယ္ဒီတာ ဦးသန္းေအာင္ ႏွင့္ေတြ႕ရာ "ဆရာ CTO ေတာ့ အိပ္ေနေလရဲ႕ ကြ်န္ေတာ္မႏႈိးဘဲ ထြက္လာ တယ္"ဟူ၍ပင္ ေျပာလိုက္မိပါသည္။
ယခုကဲ့သုိ႔ ဆရာႀကီး CTO ကြယ္လြန္ သြားသည့္အတြက္ ပညာေရးေလာက၊ စာနယ္ဇင္းေလာကအတြက္ အလြန္ ႀကီးမားေသာ ဆုံး႐ႈံးမႈႀကီးပင္ျဖစ္သည္ ဟု ကြ်န္ေတာ္ခံယူမိပါသည္။
-------------------------------------------------------------------
- ဦး၀င္းတင္ (ဟံသာ၀တီသတင္းစာ၊ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ေဟာင္း)"သူက လြတ္လပ္တဲ႔သူေတြေတြးသလိုမ်ဳိးေတြးတယ္။ အျမဲတမ္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေနတယ္။ ေက်ာင္းသားဘ၀တုန္း ကလည္း ခင္ခဲ့ေပမယ္႔ သတင္းစာဆရာလုပ္တဲ့အခါမွာေတာ႔ သူ႔ရဲ႕ စိတ္ေနစိတ္ထားကို ပိုၿပီးေတာ့သိလာတယ္။ သူနဲ႔ ေတြ႕တဲ့သူတိုင္းက လြတ္လပ္တဲ့အသိုင္းအ၀ိုင္းကိုရတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ သူ႔အယူအဆက လြတ္လပ္စြာနဲ႕ စဥ္းစားတာပဲ ဆုိတာကိုေတြ႕ရတယ္။ အန္ကယ့္ကို တခ်ဳိ႕လူေတြ လာမေတြ႕ႏိုင္တဲ့အခါမွာေတာင္ သူက လာၿပီးေတြ႕တယ္။ လြတ္လပ္မႈရဲ႕ သေဘာကို သာမန္လူေတြထက္ သူ႕မွာ အမ်ားဆံုးေတြ႕ႏိုင္တယ္။ လြတ္လပ္မႈ ဘယ္ေလာက္ပဲ ကန္႔သတ္ပါေစ၊ ၁၀ ႏွစ္တာကာလလံုး သူမ်ားေတြလာမေတြ႕ႏိုင္ တဲ့အခ်ိန္မွာ အန္ကယ့္အိမ္ကို ပံုမွန္လာၿပီးေတြ႕တယ္။ သူဟာ အျမဲတမ္း လြတ္လပ္မႈကို ကိုယ္စားျပဳႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ သူကြယ္လြန္သြားတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္။သူ႕ကို မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ေရာ လြတ္လပ္တဲ့သူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ပါ ဆံုး႐ႈံးသြားရတယ္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳလို႔ ရတယ္။"
-------------------------------------------------------------------
- ဂါဒီယန္ဦးစိန္၀င္း
"My deepest condolences to the demise of CTO and a sad loss to the Myanmar Times."
-------------------------------------------------------------------
- ေရာ့စ္ဒန္ကလီ
"It is very sad as CTO was part of our every day life and will miss him a lot. May he rest in peace."
-------------------------------------------------------------------
- လူထုစိန္၀င္း"ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခင္မင္ရင္းႏွီးခဲ့ရတဲ့ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တစ္ဦးျဖစ္သလို ဘ၀တူ ေအာက္ဆီဂ်င္ပိုက္တန္းလန္း သမားတစ္ေယာက္ ျဖစ္လို႕ သိပ္စိတ္ မေကာင္းျဖစ္ရတယ္။ သူဟာအင္မတန္ ႐ိုးသားျဖဴစင္သူျဖစ္တယ္။ တျခား ပညာတတ္ေတြလို ဟန္မေဆာင္ဘူး၊ မညာဘူး၊ သိပ္ခ်စ္စရာေကာင္းတယ္၊၊"
-------------------------------------------------------------------
- မင္းေက်ာ္မင္းသူငယ္ခ်င္းေရ - အခု The Myanmar Times မွာ လူသူေလးပါး မႏုိးခင္၊ က်ီးမႏုိးခင္ တုိးတုိးတိတ္တိတ္ေလး တုိ႔ကုိေရွာင္ထြက္သြား တာကေတာ့ မင္းအထာနဲ႔မင္းျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။ မင္းအထာနဲ႔ "လုပ္ခ်လုိက္တာ" ပါပဲေလ။ သူငယ္ခ်င္း ခ်စ္တဲ့ ပုလင္းကေလးနဲ႔ ပတၱလားေလးကုိ စြန္႔ခြာသြားတဲ့ မင္းတစ္ေယာက္ ေကာင္းရာသုဂတိလားပါ ေစေတာ့လုိ႔ ဆုေတာင္းရင္း ေျဖေဖ်ာက္ရေတာ့မွာပါကြာ။
-------------------------------------------------------------------
- ေဒါက္တာ ေအာင္ခင္ဆင့္
"ကြ်န္ေတာ့္ဆရာလည္းျဖစ္၊ မိတ္ေဆြ သဂၤဟ အေပါင္းအေဖာ္လည္းျဖစ္၊ ေ၀ဒနာခံစားရတုိင္း ကူညီကုသေဆာင္ ရြက္ေပးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းဆရာ၀န္လည္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကြ်န္ေတာ္ေအာင္ခင္ဆင့္ပါ။ "စာေပႏွင့္ ပတ္သက္လို႔ အဓိက အေၾကာင္းတစ္ရပ္ CTO ထံမွ ရခဲ့ တာကေတာ့ 'မားသား' (Mother)၊ အေမဆိုတဲ့ စာသားစာလံုးမ်ားထံမွ ရယူၿပီး၊ ကြ်န္ေတာ့္အေမအေၾကာင္း ေရးခဲ့ဖူးလို႔ ကုိခ်စ္သိန္းဦး (CTO) ကို လြန္စြာ ေက်းဇူးအထူးတင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ကြ်န္ေတာ္ပါ။"
-------------------------------------------------------------------
- ေမာင္လႈိင္(စာေပဗိမာန္)
"The Guardian House မွာ ေတြ႕စဥ္တုန္းက သူ႕အသြင္က ျပံဳးရႊင္ေနသည္။ (စာ)ေရးေနလည္း ျပံဳးေနသည္။ (ဘာသာ)ျပန္ေန လည္း ျပံဳးေနသည္။ (စကား)ေျပာေနလည္း ဟာသေႏွာ ျပံဳးေနသည္။ The Myanmar Times ေရာက္ျပန္ေတာ့လည္း ဤနည္း ႏွင္ႏွင္။ ဆရာ CTO ထံမွ ကြ်န္ေတာ္ ပညာ မ်ားစြာရခဲ့သည္။ အထူးသျဖင့္ ေလာကဓံကုိ ျပံဳးျပံဳးေလး ရင္ဆုိင္တတ္ေအာင္ သင္ေပး သြားသည့္ဆရာ CTO ၏ ဂႏၴ၀င္အျပံဳးကား ရင္ထဲမွာ ကိန္းေအာင္းေနဆဲပါ။"
-------------------------------------------------------------------
ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ခ်စ္ရတဲ့ 'ဆရာခ်စ္'
ေမာင္၀ံသဆရာခ်စ္လုိ႔ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ခ်စ္စႏုိး ေခၚတဲ့ CTO ေခၚ ဦးခ်စ္သိန္းဦးကုိ ၁၉၆၀ ႏွစ္မ်ားမွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အဂၤလိပ္စာဌာနက ဆရာတစ္ေယာက္ အျဖစ္ စတင္သိကြ်မ္းခဲ့ပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ယုံၾကည္ခ်က္တူ ေနာင္ေတာ္ႀကီး တစ္ေယာက္လုိ႔ သိခဲ့ ပါတယ္။
ဆရာခ်စ္ဟာ ေကာလိပ္ဂ်င္ ဇာတ္ကားမွာ ဇာတ္လုိက္ ကုိသိန္းေဖ (ကုိေန၀င္း)ရဲ႕ ေဟာလ္က်ဴတာအျဖစ္ ပါ၀င္သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ပုံရိပ္ေလးေတြ မွတ္မိပါေသးတယ္။
ေနာက္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ သတင္းစာ ေလာကေရာက္ေတာ့ ဆရာခ်စ္ကုိ ဂါဒီယန္သတင္းစာအယ္ဒီတာအျဖစ္ ျပန္လည္ဆုံစည္းရပါတယ္။ ဆရာခ်စ္ဟာ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီ အဂၤလိပ္စာ ကြ်မ္းက်င္သူျဖစ္လုိ႔ အဂၤလိပ္သတင္းစာေတြက သူ႔ကုိ အားကုိးခဲ့ရပါတယ္။
ဆရာခ်စ္ဟာ ပညာေတာ္႐ုံမက သူ႔ ထူးျခားခ်က္က လူမႈေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရး အလြန္ေကာင္းမြန္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
သူ႔ၾကည့္လိုက္ရင္ အျမဲတမ္း ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတာပဲ ေတြ႕ရတယ္။
CTO စိတ္ညစ္ေနတယ္ဆုိတာကုိ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ တစ္ခါမွမေတြ႕ဖူးပါဘူး။
ႏွာေခါင္းမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ပုိက္တန္း လန္းနဲ႔ ေနရခ်ိန္မွာလည္း တဟားဟား ရယ္ေနတာပဲ ေတြ႕ရတယ္။
သူ႔ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးႏွစ္မ်ားကုိ ျမန္မာတုိင္း(မ္)မွာကုန္လြန္ခဲ့ပါတယ္။
သူတတ္ ထားတဲ့ အဆင့္ျမင့္အဂၤလိပ္စာ အေရးအသား ပညာေတြကုိ ေနာက္မ်ဳိးဆက္ေတြအတြက္ လက္ဆင့္ကမ္းေပးႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ သိရလုိ႔ ကြ်န္ေတာ့စိတ္ထဲ သာဓုေခၚၿပီးေျဖသာစရာျဖစ္ရပါတယ္။
-------------------------------------------------------------------
- မသိဂႌ"ဆရာ ဦးခ်စ္သိန္းဦး ကြယ္လြန္သြားတယ္လို႔ ၾကားလိုက္ရေတာ့ ႏွေျမာပါတယ္။ လြန္စြာပဲ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္။ဆရာ CTO ဟာ Myanmar Times ရဲ႕ ႐ုကၡစိုးလို႔ ေခၚလို႔ရေအာင္ ကြ်န္မအပါအ၀င္ တျခား အယ္ဒီတာ သတင္းေထာက္ ႀကီး၊ ငယ္၊ မေရြးအေပၚ အစဥ္သျဖင့္ ကူညီပါတယ္။အၾကံေကာင္းမ်ားေပးပါတယ္။ "စာေပအသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခုလံုး အတြက္လည္း ဆံုး႐ႈံးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ပါ တယ္။ ဆရာ CTO အား အစဥ္ ေလးစားလ်က္"
http://workwellwith.wordpress.com/2010/04/07/chit-thein-oo-1932-2010/
Chit Thein Oo (1932-2010)
By workwellwith
— Chit Thein Oo (CTO) — 1932-2010
His self-study English books improved my English in my early twenties, not just as a Burmese reader to understand things like grammar and sentence constructions but as enable me to provide explanations to others who would like to study English sysmatically. Very comprehensive teaching and/or learning aid to young people today even.
He treated young people like his same level friends, who in turn gave a full respect to him.
In a man’s life, there are things he or she should/must perform in their thirties, forties and fifties, etc.
My concern is that it is good for a man to read a lot in his forties generally. “Absorbent power of his or her brain is very excellent at that period,” CTO said once to me. It is really true to me now.
His political view is much like a communist – the then influential ideology of his age. He did not believe in God as well as in life after death. I do not agree to it from a Buddhism perspective.
I am sure he had been a symbol in The Myanmar Times, like dedicating to literary and journalism works. He was second to another MT editor Tin Nwe Maung, the first to have gone at the MT, which set up a pen-like figure made of alabaster, marking his departure.
There would be another thing commemorating CTO, which might be more significant.
FEEL: Mourning over his decease, let’s say ‘many thanks to the MT as he was reserved a lodge in.’ It is also a dignified pattern with an internationally reputed news organization that allows such an old-aged media person keeping on working with his or her newsroom.
ဦးခ်စ္သိန္းဦး ကြယ္လြန္
စိုင္းဇြမ္ဆုိုင္း | အဂၤါေန႔၊ ဧၿပီလ ၀၆
ခ်င္းမုိင္ (မဇၩိမ)။ ။ ျမန္မာတိုင္းမ္ဂ်ာနယ္၏ အတုိင္ပင္ခံ အယ္ဒီတာ ဦးခ်စ္သိန္းဦး အသက္ ၇၈ ႏွစ္သည္ ယေနနံနက္က ဂ်ာနယ္တုိက္ရွိ သူ၏ အိပ္ခန္းအတြင္း ကြယ္လြန္သြားသည္။
CTO ဟူသည့္ ကေလာင္ျဖင့္ အဂၤလိပ္စာေလ့လာသူ ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ စာအုပ္မ်ား ေရးသားျပဳစုခဲ့သူ ဦးခ်စ္သိန္းဦးသည္ အပတ္စဥ္ထုတ္ ျမန္မာတိုင္းမ္၏ အဂၤလိပ္ပိုင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းမ်ားအတြက္ တာဝန္ယူရသူ အတုိင္ပင္ခံအယ္ဒီတာ ျဖစ္သည္။
“ဆရာၾကီးက အရင္ကတည္းက ေအာက္ဆီဂ်င္ ရႉေနရတယ္။ အခုလည္း သာမန္အတိုင္းပဲ ညအိပ္ေနတုန္း ႏွလံုးနဲ႔ အသက္ရႉရပ္ၿပီး ဆံုးသြားတဲ့ သေဘာပါ။ ဒီမနက္ အိပ္ယာက မႏိုးလို႔ ႐ံုးဝန္ထမ္းတေယာက္က သြားႏႈိးေတာ့မွ သိရတာပါ” ဟု ျမန္မာတိုင္းမ္ ဝန္ထမ္းတဦးက မဇၩိမကို တယ္လီဖုန္းမွတဆင့္ ေျပာသည္။
ဦးခ်စ္သိန္းဦးကို မံုရြာၿမိဳ႕တြင္ အဖ ဦးတင္ဦး၊ အမိ ေဒၚၾကည္တို႔မွ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၃ဝ ရက္ေန႔တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ျမန္မာစာအဓိကျဖင့္ ဥပစာတန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ စိန္ဂြ်န္းေက်ာင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တို႔တြင္ ျမန္မာစာဆရာ၊ အဂၤလိပ္စာဆရာအျဖစ္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္။
၁၉၆ဝ ခုႏွစ္တြင္ Guardian သတင္းစာတြင္ အယ္ဒီတာအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ အၿပီးတြင္ Working People's Daily သတင္းစာတြင္ ဒုတိယ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။ ဘာသာျပန္ျခင္း အလုပ္ကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွ သစၥာေဖာက္ ပုဆိန္႐ိုးမ်ားႏွင့္ ျပည္ပဓား႐ိုးကမ္းသူတို႔ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုစာအုပ္ကို ျမန္မာ၊ အဂၤလိပ္ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည့္အေပၚတြင္လည္း အစိုးရက အထူးတလွယ္ ခ်ီးက်ဴးထားသည္။ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ အၿငိမ္းစားယူၿပီးေနာက္ အဂၤလိပ္စာ က်ဴရွင္ဆရာႏွင့္ ဘာသာျပန္လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။
၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျမန္မာတိုင္းမ္၌ စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္သည္။ သတင္းေထာက္မ်ားကို သတင္းစာသင္တန္း၊ အဂၤလိပ္စာသင္တန္းမ်ားကို ဦးစီးခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတိုင္းမ္မွ ဖြင့္လွစ္ေသာ ဘာသာျပန္သင္တန္းတြင္ သင္ၾကားခဲ့သည္။
ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ သားသမီး ၈ ဦး က်န္ရစ္ခဲ့သည္။
အလယ္တန္းအထိိ - စာသင္ဖူးေသာ အသက္ ၃၀ မွ ၆၀ ၾကား ျမန္မာ ႏိုင္ငံ သားတိုင္းသာမက လူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔ အၾကားမွာပင္ ဩဇာ ႀကီးမားဆဲ ျဖစ္ေသာ English for Self-Study စာအုပ္အား ျပဳစုခဲ့သူ ဆရာ စီတီအို (CTO - ဆရာ ခ်စ္သိန္းဦး) သည္ ျမန္မာတိုင္း(မ္) ဂ်ာနယ္၏ Contributing Editor အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ သတင္းစာပညာ၊ ဘာသာျပန္ပညာတို႔ကို လက္ဆင့္ကမ္းေ၀မွ်လ်က္ရွိသူ အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၆ ရက္ နံနက္ ၉ နာရီခြဲတြင္ ျမန္မာတိုင္း(မ္)ဂ်ာနယ္ရွိ ၎၏အလုပ္ခန္း၌ လူႀကီးေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။
